پروتز ثابت متکی بر دندان کارکردی مانند دندانهای طبیعی شما دارد. این پروتزها جایگزین دندانهای آسیبدیده یا از دسترفته شما میشوند و عملکرد طبیعی دندانهای شما را به آنها بازمیگردانند. دندانهای شما در طول زندگی، به دلایل مختلف پوسیده میشوند یا میشکنند. در چنین مواردی، این دندانها باید جایگزین شوند و پروتزهای ثابت یکی از بهترین جایگزینها برای برای دندانهای شما به شمار میروند.
با ما در نگاهی به انواع پروتزهای ثابت دندانی و ویژگیهای آنها همراه باشید.
آشنایی با پروتز ثابت متکی بر دندان
پروتزهای متحرک دندانی را میشناسید. پروتز متحرک دندان همان دندانهای مصنوعی است که در دهان بسیاری از افراد است و شبها در زمان خواب، آنها را درمیآورند. این پروتزها معایب مختلفی دارند که بدیهیترین آنها دادن حس بیدندان بودن به فرد دارای پروتز متحرک است. پروتزهای متحرک، گاهی برای یک یا چند دندان، و گاهی برای همه دندانهای فک بالا و پایین استفاده میشوند.
خوشبختانه نوع جدید پروتز دندان که پروتزهای ثابت متکی بر دندان نامیده میشوند، اشکالات پروتزهای متحرک را برطرف کردهاند. این پروتزها حالتی طبیعی دارند و بهره بردن از آنها حتی به یاد خودتان هم نمیآورد که یک یا چند دندان خود را از دست دادهاید. پروتزهای ثابت بر روی دندان یا دندانهای شما قرار میگیرند و با چسب بر روی آنها ثابت میشوند. این پروتزها انواع مختلفی دارند.
برتریهای پروتز ثابت متکی بر دندان در مقایسه با پروتزهای متحرک دندانی
استفاده از پروتزهای ثابت برتریهای بسیاری نسبت به پروتزهای متحرک دارد:
1- زیبایی و طبیعی بودن
طبیعی بودن و زیبایی برترین ویژگی پروتزهای ثابت دندان به شمار میآیند. استفاده از پروتزهای متحرک، بهویژه اگر در سن جوانی اتفاق بیفتد، حسی نامطلوب برای بسیاری از مردم به دنبال دارد. پروتزهای ثابت دندان حس داشتن دندانهای طبیعی را به شما میدهد. این دندانها ، بهویژه در جلوی فک، زیباتر و شفافتر از پروتزهای متحرک ساخته میشوند. همین نکته هم شباهت آنها را به دندانهای طبیعی بیشتر میکند.
2- ثابت بودن
تکان خوردن پروتزهای متحرک در زمان غذا خوردن، یکی از مشکلات معمول آنها است. پروتز ثابت متکی بر دندان، برخلاف پروتزهای متحرک، در زمان غذا خوردن تکان نمیخورد و جابهجا نمیشود.
3- تحلیل نرفتن لثه
پروتز متحرک وسیلهای خارجی است که بر روی لثه شما قرار میگیرد. این پروتزها بهمرور زمان باعث تحلیل لثه میشوند. لثههای تحلیلرفته نیاز به درمانهای مختلف دارند تا دوباره شکل اصلی خود را بازیابند و پذیرای دندانهای مصنوعی شوند. یکی دیگر از مهمترین برتریهای پروتز ثابت دندان، جلوگیری از تحلیل لثههای شما است.
4- تغییر نکردن اندازه پروتز
تنگ و گشاد شدن دندانهای مصنوعی مشکل دیگر پروتزهای متحرک دندانی است. این پروتزها در زمان لاغری شما، گشاد و در زمان چاق شدن، تنگ میشوند و خوردن شما را دچار مشکل میکنند. پروتز ثابت متکی بر دندان همانند جزئی از فک و لثه شما درمیآید، تغییر سایز نمیدهد و شما را آزرده نمیکند.
5- نفوذ نکردن غذا در آن
نفوذ غذا در زمان جویدن، به زیر پروتز متحرک دندانی، اشکال دیگر پروتزهای متحرک است. این مشکل در زمان لاغر شدن تشدید میشود. در صورت نفوذ غذا به زیر این دندانها، ابتدا باید دندان تمیز شود و پس از آن، غذا خوردن ادامه یابد. پروتزهای ثابت دندان چنین مشکلی هم برای شما پدید نمیآورند.
انواع پروتز ثابت متکی بر دندان
پروتزهای ثابت دندانی انواع مختلفی دارند:
1- پروتز ثابت متکی بر دندان تاج یا روکش دندان
پروتز تاج همان روکشی است که ممکن است شما هم یک یا چندتای آن را بر روی دندانهای خود داشته باشید. روکش یا تاج دندان پروتزی است که بر روی دندان شکسته، آسیبدیده یا پوسیده شما قرار میگیرد و آن را همانند دندانی طبیعی نشان میدهد. پروتزهای جدید تاج یا روکش دندانی از سرامیکهایی ساخته میشوند که شباهت زیادی به دندانهای طبیعی دارند.
گاهی دندان آسیبدیده شما نیاز به عصبکشی هم دارد که پیش از قرار دادن پروتز ثابت بر روی آن، این کار انجام میشود. البته گاهی هم نیاز به درمان ریشه نیست و روکش کردن تنها کاری است که باید روی دندان شما صورت گیرد.
روند روکش یا پروتز تاج دندان به این شکل است که ابتدا سطح روی دندان شما تراشیده میشود تا جا برای قراردادن تاج بر روی آن مهیا شود. پس از آن، از دندان قالبی تهیه میشود و به لابراتوار فرستاده میشود. ساخت روکش دندان شما را وارد مرحله آخر پروتز دندان میکند. دندانپزشک تاج دندان را روی دندان تراشیدهشده شما قرار میدهد و با چسب میچسباند. مرحله پایانی در این نوع از پروتز ثابت متکی بر دندان، اصلاح نهایی روکش با ابزار دندانپزشکی است. پروتز تاج دندان انواع مختلفی دارد.
انواع پروتز تاج دندان
پروتز سرامیکی
پروتز سرامیکی زیباترین نوع این پروتزها است. روکشهای سرامیکی زیبا و شفاف هستند و تفاوت زیادی با دندانهای طبیعی شما ندارند. حرف زدن و خندیدن شما با وجود روکشهای تمام سرامیک زیباتر میشود.
پروتز زیرکونیا
روکش زیرکونیا ساختاری فلزی دارد و استحکام آن از روکش سرامیکی بیشتر است. این نوع پروتز زیبایی کمتری از روکش سرامیکی دارد و مناسب دندانهای عقبی فک شما است.
پروتز PFM
روکشهای پی اف ام نوع دیگری از پروتزهای ثابت متکی بر دندان، و دارای استحکام بیشتری از روکش زیرکونیا است. این نوع پروتز زیبا نیست و دندانهای جلوی فک با آن پروتز نمیشود.
2- پروتز پل یا بریج دندان
گاهی شما یک یا چند دندان خود را از دست دادهاید، اما دو دندان در دو طرف جای خالی دندانهای خود دارید. در این صورت، از یک نوع پروتز ثابت متکی بر دندان به نام پل یا بریج استفاده میشود. برای انجام این نوع پروتز، سطح روی دو دندان همسایه در دو طرف جای خالی دندانها تراشیده میشود. پس از قالبگیری از دو دندان تراشیده شده و دندانهای خالی میان آنها، پروتزی برای آنها ساخته میشود. این پروتز با چسب بر روی دو دندان کناری چسبانده میشود. اصلاحات ساختاری آخرین مرحله در انجام این نوع پروتز است.
3- پروتز تلسکوپی دندان
اگر شما از جمله کسانی باشید که فقط چند دندان در دهان شما باقی مانده باشد، باید از پروتزهای ثابت تلسکوپی استفاده کنید. برای ساخت این نوع پروتز، دندانهای سالم فک شما تراشیده میشوند. آنگاه از این دندانها و دندانهای نداشته قالبی تهیه میشود. پروتز ثابت تلسکوپی آمادهشده مجموع دندانهای داشته و نداشته شما را در بر میگیرد.
مراقبت از پروتز ثابت متکی بر دندان
برای مراقبت از پروتز ثابت دندان بهتر است به نکتههای مختلفی توجه کنید:
* در 24 ساعت نخست پس از نصب پروتز، بر روی آن فشار وارد نکنید.
* در صورت داشتن احساس بلندی در پروتز، به پزشک مراجعه کنید. بلند بودن پروتز ممکن است باعث صدمه دیدن و حتی شکستن پروتز شود.
* مسواک زدن شما باید همانند حالت طبیعی باشد. در روز دستکم دو بار دندانهای خود را نخ دندان کنید و مسواک بزنید.
* نخ دندان زدن در زیر بریج باید با دقت و وسواس بیشتری صورت گیرد تا باعث بوی بد دهان نشود.
هزینه پروتز ثابت متکی بر دندان
هزینه پروتزهای ثابت بستگی به عوامل مختلفی دارد:
نوع پروتز مورد نیاز
تعداد دندانهای ازدسترفته
جنس مواد مورد استفاده
شرایط فک و لثه بیمار
دستمزد پزشک مورد نظر
سخن پایانی
شاید شما هم در دهانتان یکی از پروتزهای ثابت دندانی یا روکش دندان داشته باشید. پروتز ثابت متکی بر دندان روکشهای دندانی هستند که ممکن است دندان یا دندانهایی هم به آنها متصل باشند. این پروتزهای دندانی ثابت همچون دندانهای واقعی شما هستند. بهره بردن از این پروتزها غذا خوردن را برای شما آسان میسازد. پروتزهای ثابت سرامیکی در جلوی فک شما هم لبخند و چهره شما را عادی، طبیعی و زیبا نشان میدهد.
